GEOLOGICAL SURVEY OF IRAN | http://geotourism.gsi.ir
English

مزیت‌ها و اثرهای مثبت زمين گردشگرىو ژئوپارک‌ها در جامعه

مزایا و اثرهای مثبتی که از ایجاد ژئوپارک‌ها و اجرای برنامه‌های ژئوتوریسم در جامعه به‌دست می‌آید را می‌توان به چهار گروه اصلی تقسیم‌بندی نمود: اثرات اقتصادی، اثرات آموزشی پژوهشی، اثرات فرهنگی، اثرات درمانی

 اثرهای اقتصادی

 گردشگری همواره از صنایع درآمدزا و کم هزینه به شمار می‌رفته است. گردشگری طبیعت که در سال‌های اخیر با شتاب زیادی گسترش یافته و علاقمندان زیادی را به‌سوی خود کشیده نیز از این اصل پیروی کرده و حتی نسبت به دیگر رشته‌های گردشگری رشد و توسعه بیشتری را داشته است. در مورد ژئوتوریسم که یکی از نتایج تاسیس ژئوپارک‌ها است، اثرات اقتصادی چشمگیری چه به‌صورت مستقیم و چه غیرمستقیم حاصل می‌شود که عبارتند از:

٭ درآمدزایی مستقیم از صنایع وابسته به گردشگری)حمل و نقلخدماتصنایع‌دستی(: صنعت حمل و نقل همواره نقشی اساسی در فعالیت‌های گردشگری داشته و با افزایش رفت‌و آمد گردشگران توسعه خواهدیافت. خدمات شامل مکان‌های اقامتی، غذاخوری‌ها، بانک‌ها و بنگاه‌های اقتصادی، فروشگاه‌ها، پست و مخابرات از جمله بخش‌هایی هستند که گردشگران در حین سفر از آنها استفاده کرده و موجب رونق بیشتر کار آنها و بالا رفتن میزان در آمدها خواهند شد. همچنین صنایع دستی محلی بیشتر به فروش رفته و تولید آنها افزایش خواهد یافت. در نتیجه این بخش تقویت شده، اشتغال در آن افزایش خواهد یافت و سنت ساخت صنایع‌دستی تداوم پیدا می‌کند.

٭ اشتغال دانش‌آموختگان: همه ساله تعداد زیادی فارغ‌التحصیل در رشته‌های مرتبط به ژئوتوریسم مانند زمین‌شناسی، جغرافیا، محیط زیست، گردشگری و... باید وارد بازار کار شوند. در بسیاری از کشورها ظرفیت کارپذیری این رشته‌ها اشباع بوده و کار جدیدی نیز وجود ندارد. این رشته نوین می‌تواند فرصت‌های شغلی قابل توجهی را ایجاد کرده و این گروه از فارغ‌التحصیلان را به‌کار گمارد. دو شغل مشخص در ژئوتوریسم و ژئوپارک عبارتند از: راهنمایان زمین(GeoGuide)  و زمین‌بانان ((Geoguard راهنمایان زمین ‌دانش‌آموختگانی هستند که اطلاعات مورد نیاز را در اختیار گردشگران قرار می‌دهند. زمین‌بانان فارغ‌التحصیلانی هستند که با آگاهی از میزان اهمیت و آسیب‌پذیری ژئوسایت‌ها، به حفاظت و نگهبانی از آن‌ها پرداخته و آثار منفی حضور گردشگران را به حداقل می‌رسانند.

٭ جلوگیری از مهاجرت به شهرها: هنگامی‌که منطقه‌ای به‌دلیل حضور گردشگران به رونق اقتصادی رسیده و اشتغال نیز به شکل‌های مختلف در آن منطقه فراوان شود،مهاجر ت افراد به‌خصوص جوانان به شهرهای بزرگ به منظور یافتن شغل و کسب درآمد کاهش یافته و اقتصاد جوامع محلی تقویت می‌شود.

اثرهای آموزشی پژوهشی

مبانی فلسفه ایجاد ژئوپارک و همچنین ابداع ژئوتوریسم همان‌گونه که پیشتر گفته شد، گسترش و ارتقای دانش عمومی جامعه در رابطه با علوم‌زمین و اهمیت و نقش علوم‌زمین در زندگی مردم بوده‌است. گردشگران، به‌خصوص قشر جوان و نوجوان در ضمن بازدید از ژئوپارک‌ها و همچنین همراهی در بازدیدهای ژئوتوریسم، با مفاهیم اولیه میراث زمین‌شناختی آشنا شده احساس نزدیکی و صمیمیت بیشتری با "زمین" در آنها پدید می‌آید و در نتیجه آنها "احترام" بیشتری به زمین و پدیده‌های مربوط به آن خواهند گذاشت و به طور حتم از تخریب و آسیب رسیدن به آن جلوگیری خواهند نمود.

از سوی دیگر، با توجه به‌اینکه ژئوسایت‌ها دارای پدیده‌های نادر و ارزشمند زمین‌شناختی هستند، جایگاه مناسبی برای فعالیت‌های پژوهشی کارشناسان و محققان علوم‌زمین بوده و می‌توانند به‌عنوان نقاط هدف در این‌گونه پژوهش‌ها به‌کار روند. دانشگاه‌ها با متمرکز نمودن بخشی از پایان‌نامه‌های کارشناسی‌ارشد و دکتری می‌توانند دانشجویان را به پژوهش در ژئوسایت‌ها مشغول کرده و به این وسیله موضوعات جدید پژوهشی در این پایان نامه‌ها به‌وجود آورند. این موضوع در مورد رشته‌های دانشگاهی دیگر نیز صادق است و همان‌گونه که ذکر شد، دانشجویان رشته‌های جغرافیا، گردشگری و محیط زیست نیز با توجه به"میان رشته‌ای" بودن موضوع ژئوتوریسم و ژئوپارک می‌توانند در این زمینه به فعالیت‌های پژوهشی بپردازند.

اثرهای فرهنگی

یکی از آثار گردشگری، تبادلات فرهنگی است که بین بازدیدکننده و جامعه مورد بازدید صورت می‌پذیرد. این آثار کاملا دوطرفه بوده و گاه از دیدگاه‌های گوناگون می‌تواند حتی منفی نیز تلقی شوند. بررسی اثرات فرهنگی منفی نیاز به بحث‌های اخلاقی، اجتماعی و ایدئولوژیک دارد که این‌جا مجال و جایگاه آن نیست و تنها آثار مثبت که تقریبا مورد توافق همه دیدگاه‌ها است بررسی خواهد شد.

آشنایی با رسم‌ها و سنت‌ها، باورها، عادت‌ها، لباس و غذای جامعه میزبان برای گردشگران بسیار جالب است. همچنین مردم محلی نیز با فرهنگ متفاوت گردشگران آشنا شده و گاه این دریافت‌ها می‌تواند موجب ارتقای سطح فرهنگی برخی جوامع شود. برای توضیح بیشتر، درمیان ژئوتوریست‌ها معمولا افرادی فرهیخته و دارای درجه تحصیلی و اجتماعی نسبتا بالا یافت می‌شوند، این گردشگران با مسافرت به نقاط مختلف، نه‌تنها تا حدی دانسته‌های خود را با مردم جامعه میزبان به اشترا ک می‌گذارند، بلکه آنها را از دیگر جنبه‌های اخلاقی و اجتماعی مثبت خود بهره‌مند می‌سازند. در برخی روستاها و مناطق طبیعی کشور که جاذبه توریستی بالایی دارند، به‌دلیل اینکه سال‌ها مورد بازدید گردشگران قرار گرفته‌اند، نوعی ارتقا در رفتارهای اجتماعی مشاهده می‌شود که با دیگر نقاط متفاوت است. در واقع مردم این مناطق "گردشگرپذیرتر" شده‌اند و سعی کرده‌اند جوامع کوچک خود را با استانداردهای مطلوب گردشگران هماهنگ سازند. خوشبختانه در این راستا موضوع حفظ هویت فرهنگی تا حدی زیادی به چشم می‌خورد و بخش هوشمند جامعه از این ارزشها به‌عنوان یک ابزار قدرتمند در جذب هر چه بیشتر گردشگران استفاده می‌کنند.

اثرهای درمانی

طبیعت همواره آرامش‌بخش و تسکین‌دهنده روح و روان انسان است. این ویژگی در تمامی گونه‌های گردشگری وابسته به طبیعت دیده می‌شود. برخی از پدیده‌های زمین‌شناختی ویژگی افزون‌تری نیز دارند و برای درمان برخی بیماری‌ها به‌کار می‌روند:

از این گروه پدیده‌های زمین‌شناختی می‌توان چشمه‌های آ بگرم معدنی(بیماری‌های پوستی و استخوانی)، نهشته‌های پیرامون دریاچه‌ها و ماندآب‌ها به‌صورت لجن و گل (بیماری‌های پوستی، استخوانی و مفصلی)، غارها(بیمار یهای تنفسی) را یاد کرد. به‌تازگی گونه‌ای درمان با ماندن در درون غارهای نمکی انجام می‌شود که به آن هالوتراپی (نمک درمانی) می‌گویند. در این‌گونه درمان، بیماری‌های تنفسی، آسم و سینوزیت بهبود می‌یابند.
(عليرضا امرى کاظمى،1391)
صفحه نخست
Warning: mysql_close(): 14 is not a valid MySQL-Link resource in /home/geotourism/Classes/Portal.Database.Class.php on line 20