GEOLOGICAL SURVEY OF IRAN | http://geotourism.gsi.ir
English

ژئوپارک

يونسکو تعريف کوتاه و روشنى براى ژئوپارک که خود آن‌را ابداع کرده دارد: "گستره‌اى بامرزهاى کاملا آشکار و پهنه کافى که دربرگيرنده چند پديده زمين‌شناختى کمياب و  برجسته بوده و در آن گستره جاذبه‌هاى طبيعى،‌ تاريخى و فرهنگى ارزشمند نيز يافت شود. اين گستره بايد از برنامه‌هاى مديريت گسترش و بهره‌بردارى و طرح‌هاى حفاظتى برخوردار باشد و توان بالا بردن سطح اقتصادى جامعه محلى و جلب همکارى‌هاى مردمى را دارا باشد".

افزون بر تعريف رسمى يونسکو،‌ مى‌توان گفت:

"ژئوپارک محدوده‌اى است که ويژگى اصلى آن وجود ژئوسايت‌هاى پراهميت، طبیعت و محیط زیست غنی، ویژگی‌های فرهنگی جذاب و از همه مهمتر، مشارکت و حضور فعال جامعه محلی در برنامه‌های توسعه، حفاظت و پایداری است.
"
بر خلاف انواع مناطق حفاظت شده طبیعی، ژئوپارک‌ها نه‌تنها ورود و حضور بازدیدکنندگان را محدود نمى‌کنند، بلکه برای حضور مردم طراحی شده‌اند. در ژئوپارک‌ها گردشگران برای بازدید از ژئوسایت‌ها و سایت‌های طبیعی و فرهنگی حضور دارند و این حضور موجب رونق اقتصادی پایدار جوامع محلی خواهدشد .شرط مهم موفقیت یک ژئوپارک، وجود برنامه و راهبردهای مناسب و دقیق در مدیریت ژئوپارک است؛ راهبردهایی برای حفاظت، بهره برداری صحیح، توانمندسازی جامعه محلی و توسعه پایدار ژئوپارک. واژه نوین ژئوپارک را یونسکو پدید آورد، این واژه ترکیبی از دو زیرواژه  Geological(وابسته به زمین‌شناسى)  و Park (پارک در مفهوم کلی) است. این واژه به روشنی، تمرکز و تاکید بر ماهیت و ارزش زمین‌شناختی یک گستره دارد. ژئوپارک‌ها اهداف گسترده‌ای را دنبال می‌کنند: توسعه اقتصادی جامعه محلی از راه گسترش ژئوتوریسم، تبیین ارزش و اصالت زمین و طبیعت در اندیشه همگان، جلب مشارکت همگانی در حفاظت و نگهداری میراث زمین شناختی و بالابردن دانش و آگاهی مردم در مورد علوم زمین، از جمله موارد راهبردی در اندیشه برپاکنندگان شبکه ژئوپارک‌ها است.

ژئوسايت

ژئوسایت مکانى است داراى يک پديده یا عارضه کمياب و ارزشمند زمين‌شناختى که ارزش‌ برجسته علمی یا زيبايى‌شناختى داشته و ضمن دارا بودن ابزار تفسیری مناسب برای بازدیدکنندگان، شرایط بازديد همگانی را نیز داشته‌باشد (امری کاظمی 1388). بر اساس این تعریف، نمی­‌توان تنها به نقاطی که دارای پدیده و عارضه زمین‌شناختی ارزشمند هستند، عنوان ژئوسایت داد و نیاز به فراهم بودن شرایطی مانند ابزار تفسیری و امکانات بازدید نیز وجود دارد.

تعاريف ديگرى نيز براى ژئوسايت وجود دارند، از جمله:

"ژئوسايت‌ها مکان‌هايى داراى نمونه‌هاى شاخص از تاريخ زمين‌شناختى، فرآيندهاى برجسته زمين‌شناختى که در توسعه اشکال زمين موثر بوده‌اند، اشکال و فرم‌هاى زمين‌شناختى برجسته و شاخص هستند که از نظر زمين‌شناسى ارزش جهانى دارند (,Cowie & Wimbledon 1994). ايراد اين تعريف اين است که ژئوسايت را تنها در مقياس جهانى در نظر گرفته،‌ حال اين‌که ژئوسايت‌ها در سطوح محلى و ملى نيز وجود دارند.

ژئوسايت‌ها نقاط منفردى هستند که مى‌توانند هدف بازديد ژئوتوريست‌ها باشند. هم‌چنين گروهى از ژئوسايت‌ها را مى‌توان در گستره يک ژئوپارک يافت.

به نقاطى که توان تبديل شدن به ژئوسايت در آينده را دارند،‌ پيش ژئوسايت (Potential geosite) مى‌گويند. با توجه به اين‌که در کشور ما ژئوسايت‌ها به معناى واقعى، بسيار اندک هستند، در اين‌جا بيشتر پيش‌ژئوسايت‌ها مورد بررسى و معرفى قرار گرفته‌اند.

(عليرضا امرى‌کاظمى،1391)

 

 

صفحه نخست
Warning: mysql_close(): 14 is not a valid MySQL-Link resource in /home/geotourism/Classes/Portal.Database.Class.php on line 20