مزيت ها واثرهاى مثبت ژئوتوريسم و ژئوپارک ها در جامعه  

مزايا واثرهاى مثبتى که از ايجاد ژئوپارک ها واجراى برنامه هاى ژئوتوريسم درجامعه به دست مى آيد را مى توان به چهار گروه اصلى تقسيم بندى نمود:اثرات اقتصادى،اثرات آموزشى پژوهشى،اثرات فرهنگى، اثرات درمانى

اثرهاى اقتصادى

گردشگرى همواره از صنايع درآمدزا وکم هزينه به شمار مى رفته است.گردشگرى طبيعت که در سال هاى اخير با شتاب زيادى گسترش يافته و علاقه مندان زيادى را به سوى خود کشيده نيز از اين اصل پيروى کرده و حتى نسبت به ديگر رشته هاى گردشگرى رشد وتوسعه بيشترى را داشته است.در مورد ژئوتوريسم که يکى از نتايج تاسيس ژئوپارک ها است، اثرات اقتصادى چشمگيرى چه به صورت مستقيم و چه به صورت غير مستقيم حاصل مى شود که عبارتند از:

• درآمد زايى مستقيم از صنايع وابسته به گردشگرى(حمل ونقل –خدمات صنايع دستى): صنعت حمل ونقل همواره نقشى اساسى در فعاليت هاى گردشگرى داشته وبا افزايش رفت و آمد گردشگران توسعه خواهد يافت.خدمات شامل مکان هاى اقامتى ، غذاخورى ها،بانک ها وبنگاه هاى اقتصادى ،فروشگاه ها پست ومخابرات از جمله بخش هايى هستند که گردشگران در حين سفر از آنها استفاده کرده وموجب رونق بيشتر کار آنها وبالا رفتن ميزان درآمدها خواهند شد. همچنين صنايع دستى محلى بيشتر به فروش رفته وتوليد آنها افزايش خواهد يافتوسنت ساخت صنايع دستى تداوم پيدا مى کند.
• اشتغال دانش آموختگان : همه ساله تعداد زيادى فارغ التحصيل در رشته هاى مربوط به ژئوتوريسم مانند زمين شناسى،‌جغرافيا ،‌محيط زيست گردشگرى و... بايد وارد بازار کار شوند.در بسيارى از کشورها ظرفيت کارپذيرى اين رشته ها اشباع بوده وکار جديدى نيز وجود ندارد.اين رشته نوين مى تواند فرصت هاى شغلى قابل توجهى را ايجاد کرده واين گروه از فارغ التحصيلان را به کار گمارد.دو شغل مشخص در ژئوتوريسم و ژئوپارک عبارتند از :راهنمايان زمين(GeoGuide) و زمين بانان(GeoGuard) راهنمايان زمين دانش آموختگانى هستند که اطلاعات مورد نياز را در اختيار گردشگران قرار مى دهند. زمين بانان فار التحصيلانى هستند که با آگاهى از ميزان اهميت وآسيب پذيرى، ژئوسايت ها به حفاظت ونگهبانى از آنها پرداخته و آثار منفى حضور گردشگران را به حداقل مى رسانند.
• جلوگيرى از مهاجرت به شهرها : هنگامى که منطقه اى به دليل حضور گردشگران به رونق اقتصادى رسيده واشتغال نيز به شکل هاى مختلف در آن منطقه فراوان شود، مهاجرت افراد بخصوص جوانان به شهرهاى بزرگ به منظور يافتن شغل و کسب در آمد کاهش يافته واقتصاد جوامع محلى تقويت مى شود.

اثرهاى آموزشى پژوهشى

مبانى فلسفه ايجاد ژئوپارک وهمچنين ابداع ژئوتوريسم- همانگونه که پيشتر گفته شد-گسترش وارتقاء دانش عمومى جامعه در رابطه با علوم زمين و اهميت نقش علوم زمين در زندگى مردم بوده است.گردشگران بخصوص قشر جوان ونوجوان در ضمن بازديد از ژئوپارک ها وهمچنين همراهى در بازديد هاى ژئوتوريسم با مفاهيم اوليه ميراث زمين شناختى آشنا شده احساس نزديکى وصميميت بيشترى با زمين در آنها پديد ِ‌مى آيدودر نتيجه آنها احترام بيشترى به زمين وپديده هاى مربوط به آن خواهند گذاشت و به طور حتم از تخريب و آسيب رسيدن به آن جلوگيرى خواهند نمود.

از سوى ديگر ،‌با توجه به اينکه ژئوسايت ها داراى پديده هاى نادر وارزشمند زمين شناختى هستند،‌جايگاه مناسبى براى فعاليت هاى پژوهشى کارشناسان ومحققان علوم زمين بوده ومى توانند به عنوان نقاط هدف در اينگونه پژوهش ها به کار روند.دانشگاه ها با متمرکز نمودن بخشى از پايان نامه هاى کارشناسى ارشد ودکترى مى توانند دانشجويان را به پژوهشى در اين پايان نامه ها بوجود آورند.اين موضوع در مورد رشته هاى دانشگاهى ديگر نيز صادق است وهمانگونه که ذکر شد دانشجويان رشته هاى جغرافيا،گردشگرى ومحيط زيست نيز با توجه به ميان رشته اى بودن موضوع ژئوتوريسم و ژئوپارک مى توانند در اين زمينه به فعاليت هاى پژوهشى بپردازند.

اثرهاى فرهنگى

يکى از آثار گردشگرى تبادلات فرهنگى است که بين بازديدکننده وجامعه مورد بازديد صورت مى پذيرد.اين آثار کاملاً‌ دوطرفه بوده وگاه از ديدگاه هاى گوناگون مى تواند حتى منفى نيز تلقى شوند .بررسى اثرات فرهنگى منفى نياز به بحث هاى اخلاقى اجتماعى وايدئولوژيک دارد که اينجا مجال وجايگاه آن نيست وتنها آثار مثبت که تقريباً مورد توافق همه ديدگاه ها است بررسى خواهد شد.

آشنايى با رسم ها وسنت ها ،باورها ، عادت ها، لباس وغذاى جامعه ميزبانبراى گردشگران بسيار جالب است. همچنين مردم محلى نيز با فرهنگ متفاوت گردشگران آشنا شده وگاه اين دريافت ها مى تواند موجب ارتقاى سطح فرهنگى برخى جوامع شود.براى توضيح بيشتر ، در ميان ژئوتوريست ها معمولاً افرادى گردشگران با مسافرات به نقاط مختلف نه تنها تا حدى دانسته هاى خود را با مردم جامعه ميزبان به اشتراک مى گذارند،بلکه آنها را از ديگر چشمه هاى اخلاقى واجتماعى مثبت خود بهره مند مى سازند .در برخى از روستاها ومناطق طبيعى کشور که جاذبه توريستى بالايى دارند.به دليل آنکه سال ها مورد بازديد گردشگران قرار گرفته اند نوعى ارتقاء‌در رفتارهاى اجتماعى مشاهده مى شودکه با ديگر نقاز متفاوت است در واقع مردم اين مناطق گردشگرپذير شده اند وسعى کرده اند جوامع کوچک خود را با استانداردهاى مطلوب گردشگران هماهنگ سازند.خوشبختانه در اين راستا موضوع حفظ هويت فرهنگى تا حد زيادى به چشم مى خورد و بخش هوشمند جامعه از اين ارزش ها به عنوان يک ابزار قدرتمند در جذب هر چه بيشتر گردشگران استفاده مى کنند.

اثرهاى درمانى

طبيعت همواره آرامش بخش وتسکين دهنده روح وران انسان است.اين ويژگى در تمامى گونه هاى گردشگرى وابسته به طبيعت ديده مى شود.برخى از پديده هاى زمين شناختى ويژگى افزون ترى نيز دارند و براى درمان برخى بيمارى ها به کار مى روند: از اين گروه پديده هاى زمين شناختى مى توان چشمه هاى آب گرم معدنى(بيمارى هاى پوستى واستخوانى)نهشته هاى پيرامون درياچه ها و ماندآب ها به صورت لجن وگل(بيمارى هاى پوستى استخوانى ومفصلى)غارها(بيمارى هاى تنفسى) را ياد کرد.به تازگى گونه اى درمان با ماندن در درون غارهاى نمکى انجام مى شودکه به آن هالوتراپى (نمک درمانى) مى گويند.در اين گونه درمان، بيمارى هاى تنفسى ،‌آسم و سينوزيت بهبود مى يابند.